«Ինձ այստեղ պետք է ոչ միայն պետություն, այլև հայկական պետություն» - Հարցազրույց Արմեն ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ հետ
Ներածություն և մեթոդաբանություն
Նյութը կառուցված է որպես ընդարձակ զրույց, որում զրուցակիցը ներկայացնում է իր սեփական ուղին՝ լրագրողից և հեռուստահաղորդավարից մինչև քաղաքացիական նախաձեռնությունների ակտիվ մասնակից դառնալը՝ սկսած հայ-թուրքական արձանագրությունների դեմ բողոքի ցույցերից մինչև օտարալեզու դպրոցների բացման դեմ արշավը և Մաշտոցի պուրակի տաղավարների քանդման դեմ պայքարը։
Քաղաքացիական բողոքի փորձը
Հովհաննիսյանն ընդգծում է, որ օտարալեզու դպրոցների դեմ պայքարը տվել է ոչ միայն իշխանություններին խաղաղ դիմադրության փորձ, այլև՝
- գաղափարապես տարբեր մարդկանց հետ փոխգործակցելու հմտություն.
- գոյություն ունեցող համակարգի խոցելիության համոզմունք.
- անսպասելի կողմնակի էֆեկտ՝ երիտասարդության շրջանում հայերենի հանդեպ նորաձևության աճ և սոցիալական ցանցերի հայալեզու հատվածի փոփոխություն։
Հիմնական դրույթը՝ քաղաքական օրակարգի փոխարինումը
Հարցազրույցի կենտրոնական թեզը հեռուստատեսային և մեդիա-տեխնոլոգիաների քննադատությունն է, որոնք արհեստականորեն կառուցում են «ավանդապաշտների» և «առաջադիմականների» միջև հակամարտություն կենցաղային մակարդակում (հոմոսեքսուալիզմ, նախամուսնական սեքս, հագուստ)։ Հովհաննիսյանի կարծիքով, սա հասարակությունը իրական քաղաքական խնդիրներից շեղելու նպատակային ռազմավարություն է, որը նման է Ռուսաստանում Pussy Riot-ի շուրջ ծավալված սկանդալին։
Ազգագրական ընդդեմ քաղաքական ազգայնականություն
Առանձին ուշադրություն է դարձված տարբերությանը՝
- ազգամշակութային (ազգագրական) ազգայնականություն, որը կախված է իշխանությունից և պատմությունը փոխարինում է «ֆոլկ-պատմությամբ», հայերի նախապատմական ծագման մասին առասպելներով.
- քաղաքական ազգայնականություն, որը ենթադրում է ազգային պետություն, տարածքային ամբողջականություն, քաղաքացիների սահմանադրական հավասարություն։
Հովհաննիսյանը քննադատում է ինքնության ռասայական մեկնաբանությունները, հայ ազգի անփոփոխության առասպելը և արտագաղթի «մակաբուծական» մոդելը, որն ապավինում է «նախնիների մեծությանը»՝ սեփական աշխատանքի փոխարեն։
Եզրակացություն
Հարցազրույցն ավարտվում է Կարվաճառի հռչակագրի քննարկմամբ՝ որպես փորձ ձևակերպելու հայ ազգայնականության շրջանակային քաղաքական գաղափարախոսությունը՝ ըստ իռլանդական հանրապետականության, սիոնիզմի կամ քեմալիզմի օրինակի։ Հոդվածի հիմնական եզրահանգումն այն է, որ իսկական ազգայնականությունը ազգագրական պահպանում կամ «հայությամբ» ինքնահիացում չէ, այլ ծանր քաղաքական աշխատանք՝ ուղղված ազգային պետության ստեղծմանը, ուր քաղաքացիները հավասար են օրենքի առջև։
Զրույց քաղաքացիական ակտիվիստ Արմեն Հովհաննիսյանի հետ այն մասին, թե ինչպես ավանդույթների շուրջ լրատվամիջոցային բանավեճերը փոխարինում են հայկական ազգային պետության՝ քաղաքացիների օրենքի առջև հավասարությամբ, կառուցման քաղաքական խնդրին։
Ազգայնականությունը որպես քաղաքական աշխատանք