«Ռումինիայում մեր ժառանգությունը ողջ ազգի ժառանգությունն է» - Տաթև Սրբազան Հակոբյան

Տաթև Հակոբյանի հոդվածը նվիրված է Ռումինիայի հայոց թեմի 42-րդ առաջնորդ Տեր Տաթև Սրբազան Հակոբյանի հետ հարցազրույցին, որում բացահայտվում է նրա կյանքի ուղին, հովվական փորձառությունը և Ռումինիայում հայկական ժառանգության պահպանման խնդիրների վերաբերյալ տեսլականը։

Կենսագրական համատեքստը և հովվի ձևավորումը

Հարցազրույցում հետագծվում է ուղին՝ սկսած 1966 թվականին Մոսուլում (Իրաք) ծնունդից, Սուրբ Էջմիածնում և Շվեյցարիայում կրթություն ստանալուց, Իրաքում, Ֆրանսիայում, Հոլանդիայում ծառայությունից՝ մինչև 2011 թվականի սեպտեմբերին Ռումինիայի թեմի առաջնորդ նշանակվելը։ Հատուկ ընդգծվում է.

• հոգևոր կոչումը, կապված մանկության տարիներին Աստվածամոր տեսիլքի հետ.
• ընտանիքում ստացած դաստիարակությունը, որը միավորում էր հայրենասիրությունն ու կրոնականությունը.
• բազմալեզվությունը (արաբերեն, քրդերեն, հայերեն, թուրքերեն)՝ որպես Հոլանդիայի բազմալեզու հայ համայնքները միավորելու գործիք.
• Հոլանդիայում ծառայության յոթ տարիների ընթացքում հինգ նոր եկեղեցական թեմերի ստեղծումը։

Սփյուռքը և ազգային ինքնության հարցը

Առանձին տեղ է հատկացվում սփյուռքահայության առանձնահատկությունների շուրջ խորհրդածությանը. ի տարբերություն Հայաստանի, որտեղ ազգային պատկանելությունը կասկածի տակ չի դրվում, սփյուռքում մարդը «կարող է ծնվել հայ, բայց հետո դառնալ ուրիշ»։ Եկեղեցին դիտվում է որպես համայնքի ազգային դիմագծի պահպանման հիմնական ինստիտուտ։

Ռումինիայի հայկական ժառանգությունը. մասշտաբը և խնդիրները

Հեղինակը արձանագրում է հարցազրուցակցի հիմնական բացահայտումը՝ Ռումինիայում հայկական մշակութային ժառանգության հսկայական ծավալը՝ ի հակադրություն հենց համայնքի ծայրահեղ սակավաթվության.

• 19 պահպանված եկեղեցի և 2 վանք, ավելի քան 1500 հին ձեռագիր ու գիրք, հարուստ սրբապատկերների հավաքածու.
• մինչդեռ ողջ երկրում համայնքը կազմում է ընդամենը մոտ 3500 մարդ, հիմնականում տարեց.
• տեղացի հայերի սերունդների շրջանում հայերենի և ազգային ինքնագիտակցության կորուստը.
• գերեզմանոցների մի մասի և հինգ եկեղեցիների հարկադրված հանձնումը Ռումինական Ուղղափառ Եկեղեցուն՝ ծխականների բացակայության պատճառով։

Համայնքի վերածննդի ռազմավարությունը

Ձևակերպվում են թեմի երեք առաջնահերթ խնդիրները՝ համայնքին ազգային-հոգևոր դիմագծի վերադարձնելը, շարունակող կադրերի պատրաստումը և մշակութային ժառանգության պահպանումը՝ որպես համայնքի պատմության միջազգային ճանաչման հիմք։ Առաջարկվում է կոնկրետ ծրագիր՝ վանական կյանքի վերականգնում (Զամչա, Աջկատար) և ամայացած եկեղեցիների վերածում հայկական մշակույթի կենտրոնների ու սփյուռքի երիտասարդական ֆորումների։

Եզրակացություն

Հոդվածի հիմնական եզրահանգումն այն է, որ Ռումինիայի հայկական ժառանգությունը հեղինակի կողմից սահմանվում է ոչ թե որպես սակավաթիվ համայնքի տեղական սեփականություն, այլ որպես ողջ հայության համազգային ժառանգություն, որի պահպանման պատասխանատվությունը պետք է կրի ողջ սփյուռքը՝ Սուդանից մինչև Բելառուս, քանի որ Հայ Եկեղեցին տարածքային հատկանիշով միասնական է և անբաժանելի։