«Մենք դատապարտված ենք համատեղ աշխատելու» - Հարցազրույց Ալեքսիս Գովչյանի հետ

Ամփոփագիր

Դիանա Ստեփանյանի հոդվածը նվիրված է Ալեքսիս Գովչիյանի հետ հարցազրույցին. նա Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգման խորհրդի (CCAF) նախագահն է, հայկական սփյուռքի գործիչ և մի շարք բարձր ֆրանսիական պարգևների, այդ թվում՝ Պատվո Լեգեոնի շքանշանի, կրողը։ Զրույցը կապված էր Ֆրանսիայում Հայաստանի տարվա ավարտի հետ և ընդգրկում է երկրի հայկական կազմակերպությունների համախմբման պատմությունը, ինչպես նաև սփյուռքի ճակատագրի շուրջ խորհրդածությունները։

Հայաստանի տարին և ընկալման փոխակերպումը

Գովչիյանը նշում է, որ մշակութային տարվա գլխավոր արդյունքն էր ֆրանսիական հասարակության մեջ հայերի կերպարի փոփոխությունը. Ցեղասպանության թեման, որը երկար ժամանակ գերիշխում էր հասարակական գիտակցության մեջ, տեղի տվեց հայկական մշակույթի, քաղաքակրթության և բազմադարյան ֆրանս-հայկական կապերի հանդեպ հետաքրքրությանը։

Սփյուռքի ինքնությունը. սերունդների համեմատություն

Զրուցակիցը, ինքը՝ Կոստանդնուպոլսից սերած, համեմատում է 30-40 տարվա վաղեմության իրավիճակը ներկայի հետ.

նախկին ձուլումը փոխարինվել է հայկական ինքնագիտակցության աճով.
արտագաղթի երկրորդ ալիքը (Լիբանանից, Թուրքիայից) փոխել է համայնքի կենսակերպը.
երիտասարդությունն ավելի ու ավելի ակտիվորեն մասնակցում է հիշատակի ցույցերին և իրավապաշտպան ակցիաներին՝ կազմելով մասնակիցների կեսը։

Ըստ Գովչիյանի, «հայ լինելը» ոչ միայն արյունակցական պատկանելություն է, այլ նաև հավատարմություն պատմությանը, մշակույթին ու հիշողությանը, դրանց պահպանումն ու հաջորդ սերունդներին փոխանցումը։

CCAF-ի ստեղծման պատմությունը

Հարցազրույցի զգալի մասը վերականգնում է Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգման ինստիտուցիոնալ պատմությունը.

մինչև 1990-ականները տարբեր քաղաքական կուսակցություններ (Դաշնակցություն, Ռամկավար, Հնչակ) և բարեգործական կառույցներ (ՀԲԸՄ) գործում էին ցրված ձևով և նույնիսկ մրցակցում էին միմյանց հետ.
1987 թվականի Եվրախորհրդարանի բանաձևը և 1994-1995 թվականներին Ցեղասպանության 80-ամյակի նախապատրաստումը դարձան միավորման խթաններ.
«Ապրիլի 24-ի կոմիտեի» ձևավորումը սկիզբ դրեց Ֆրանսիայի կողմից Ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ համակարգված համատեղ աշխատանքին.
1998 թվականին Ազգային ժողովի կողմից օրենքի ընդունումը և Սենատի վրա ճնշման հետագա արշավը (այդ թվում՝ «Ազգերի կանգառը» և 2000 թվականի ցույցերի շարքը) ցույց տվեցին սփյուռքի համակարգված գործողությունների արդյունավետությունը։

Եզրակացություն

Գովչիյանի հասած հիմնական եզրակացությունն այն է, որ սփյուռքում հայկական ինքնության պահպանումը և անկախ Հայաստանի ամրապնդումը հնարավոր են միայն տարբեր կազմակերպությունների ու սերունդների ջանքերի միավորման միջոցով. ներքին տարաձայնությունների դարաշրջանն, ըստ նրա գնահատականի, ավարտվել է՝ տեղը զիջելով համատեղ աշխատելու գիտակցված անհրաժեշտությանը։