«Սիմոն Աբկարյանի յոթերորդ կյանքը» - հարցազրույց Սիմոն ԱԲԿԱՐՅԱՆԻ հետ

Ashkhar.org հրատարակության թիվ 1 (22) համարում հրապարակված հոդվածը, որը ներկայացնում է դերասան և ռեժիսոր Սիմոն Աբկարյանի հետ հարցազրույցը, նվիրված է ֆրանս-հայ թատրոնի և կինոյի ամենահայտնի գործիչներից մեկի ստեղծագործական ուղուն և աշխարհայացքին։

Ներածություն և համատեքստ
Նյութը սկսվում է Աբկարյանի կինեմատոգրաֆիական և թատերական կարիերայի ակնարկով, որի անունը կապվում է հայկական թեմայով մի շարք ֆիլմերի հետ՝ Ռոբեր Քեշիշյանի «Արամ», Աթոմ Էգոյանի «Արարատ», Ֆրեդերիկ Բալեկջյանի «Վատ խաղացողները», Ռոբեր Գեդիկյանի «Ուղևորություն դեպի Հայաստան» և Գեդիկյանի նոր աշխատանքը՝ ֆրանսիական Դիմադրության հերոս Միսակ Մանուշյանի մասին։ Նշվում է նաև նրա՝ «Մոլիեր» մրցանակի դափնեկրի կարգավիճակը և բազմամյա համագործակցությունը Արիան Մնուշկինի «Théâtre du Soleil» թատերախմբի հետ։

Դերասանական ամպլուա
Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Աբկարյանին բնորոշ դերերին՝ միգրանտների, ընդդիմադիրների, «վատ տղաների», որոնց հետևում, ինչպես վկայում են գործընկերներն ու ռեժիսորները, թաքնված է խորը մարդկայնություն։ Բերվում են Միշել Բեռնիեի, Լորան Պելիի և Ռոբեր Գեդիկյանի գնահատականները, որոնք ընդգծում են նրա խաղում ողբերգականության և ներքին ուժի համադրությունը։

Կենսագրություն
Հարցազրույցը ներառում է ինքնակենսագրական բաժին, որտեղ Աբկարյանը պատմում է.

• Ֆրանսիայում և Լիբանանում անցկացրած մանկության մասին, ինչպես նաև 1976 թվականի քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով ընտանիքի տեղափոխման մասին.
• Բեյրութի հայկական ճիզվիտական դպրոցում սովորելու մասին.
• Լոս Անջելեսում Ժերալ Փափազյանի մոտ դերասանական կարիերայի սկզբի մասին.
• «Théâtre du Soleil»-ում ութամյա աշխատանքի (1985–1993) մասին, որը նա անվանում է իսկական դերասանական վարպետության դպրոց։

Թատերական ռեժիսուրա
Զգալի տեղ է հատկացվում Աբկարյանի սեփական ռեժիսորական գործունեության մասին պատմությանը, մասնավորապես՝ «Պենելոպե, ով Պենելոպե» պիեսի բեմադրությանը, որտեղ հոմերոսյան սյուժեն միահյուսվում է նրա ընտանիքի պատմության հետ՝ հոր մեկնումը Լիբանանում ընթացող պատերազմ և հետագա վերադարձը։ Ընդգծվում է նրա կնոջ՝ Կատրին Շոբի՝ որպես մշտական ստեղծագործական գործընկերոջ դերը։

Ստեղծագործության փիլիսոփայությունը
Հարցազրույցի եզրափակիչ մասը բացահայտում է դերասանի կենսական սկզբունքները՝ սեփական անհատականությանը հավատարմությունը, կարիերիզմից հրաժարումը, հավատը՝ որպես բեմում կատարվողի իսկության հանդեպ համոզվածություն, ինչպես նաև հանգուցյալների հիշատակի հանդեպ առանձնահատուկ վերաբերմունքը՝ որպես ստեղծագործական ներշնչանքի աղբյուր։

Հոդվածի հիմնական եզրահանգումն այն է, որ Սիմոն Աբկարյանի՝ որպես թատերական և կինոդերասանի, ինչպես նաև որպես դրամատուրգի և ռեժիսորի հաջողությունն ու բազմակողմանիությունը պայմանավորված են նրա ձգտմամբ պահպանել ներքին ամբողջականությունը և կապը սեփական կենսագրական և պատմական փորձառության հետ, ինչը նրա ստեղծագործությունը դարձնում է խորապես անհատական և միևնույն ժամանակ ունիվերսալ գեղարվեստական հայտարարություն։