«Այս աշխարհում ամեն ինչ նյութական գործոններով չի որոշվում» - Զրույց Ժիրայր ՍԵՖԻԼՅԱՆԻ հետ

Հոդված

Ժիրայր Սեֆիլյանի հետ զրույցը, որը հրապարակվել է «Այս աշխարհում ամեն ինչ նյութական գործոններով չի որոշվում» վերնագրով, նվիրված է Հայաստանում ստեղծված քաղաքական իրավիճակի վերլուծությանը, իշխանության հետ առճակատման անձնական փորձի շարադրանքին և «Սարդարապատ» հասարակական-քաղաքական շարժման ծրագրային դրույթների ներկայացմանը:

Ներածություն և կենսագրական համատեքստ
Նյութը սկսվում է Սեֆիլյանի պատմությամբ Հայաստանի իշխանությունների կողմից իրեն ստեղծված անձնական խոչընդոտների մասին՝ վիզայից զրկում, քաղաքացիություն ստանալու անհնարինություն, 2006 թվականի դեկտեմբերին ֆաբրիկացված մեղադրանքով ձերբակալություն և հետագա կալանք մինչև 2008 թվականի հունիսը: Այս դրվագները ելակետ են ծառայում հետխորհրդային շրջանի հայկական պետականության բնույթի մասին ավելի ընդարձակ խոսակցության համար:

Քաղաքական ղեկավարության գնահատականը
Սեֆիլյանը քննադատական բնութագրում է Հայաստանի երեք նախագահներին՝ պնդելով, որ նրանց միջև գաղափարական տարբերություն չկա, բայց կա տարբերություն մարդկային որակների մեջ: Բաժնի հիմնական թեզն է հետխորհրդային ղեկավարությանը մեղադրելը «հակազգայինության» և 1991 թվականից ի վեր, ըստ էության, հակապետական քայլերի մեջ, ինչը, հեղինակի կարծիքով, հանգեցրել է Ղարաբաղյան պատերազմում բաց թողնված ռազմական և քաղաքական հնարավորությունների:

Հիմնական դրույթը
Զրույցի կենտրոնական գաղափարը ձևակերպվում է որպես պնդում այն մասին, որ պատմական գործընթացները բացատրելու համար բավարար չեն նյութական և պրագմատիկ գործոնները. հոգևոր չափումն ու ազգային կամքը ճանաչվում են որոշիչ՝ ռեսուրսային ներուժի հետ մեկտեղ:

«Սարդարապատ» շարժման խնդիրները
Հեղինակը շարադրում է հայկական պետականության կառուցման եռափուլ ռազմավարությունը՝

• Հայաստանում իշխանության համակարգային փոփոխությունները՝ որպես անվերապահ առաջնահերթություն.
• Սփյուռքի կազմակերպումը Արևմտյան Հայաստանի աքսորական կառավարության և խորհրդարանի գաղափարի շուրջ.
• Հայաստանի և Սփյուռքի հայերի միասնական Կոնգրեսի ստեղծումը՝ համազգային խնդիրների լուծման համար:

Ընդգծվում է անհատի պաշտամունքից և կազմակերպությունում կոշտ անդամակցությունից հրաժարվելու սկզբունքը. մասնակցությունը հիմնվում է ներգրավվածության կամավոր աստիճանի վրա:

Սոցիալական արդարություն և անհատի արժանապատվություն
Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ազգային հարցի և մարդու իրավունքների անբաժանելիության թեզին. սոցիալական արդարությունն ու մարդկային արժանապատվությունը հռչակվում են առաջնահերթ արժեքներ, առանց որոնց իմաստազրկվում են ցանկացած տարածքային և պետական ձեռքբերումներ:

Եզրակացություն
Զրույցի վերջնական եզրահանգումն այն է, որ լիարժեք հայկական պետականության կառուցումը հնարավոր է միայն համահայկական, և ոչ միայն ներհայաստանյան, ներուժի մոբիլիզացման դեպքում՝ նյութական հաշվարկների նկատմամբ հոգևոր-բարոյական վերածննդի առաջնայնության պայմաններում և նախորդ տասնամյակների պասիվության համար պատմական մեղքի հավաքական գիտակցմամբ: